Retrakcja to cofnięcie filamentu przez ekstruder tuż przed przejazdem głowicy nad pustą przestrzenią. Zmniejsza ciśnienie w dyszy, dzięki czemu plastik nie wycieka w trakcie przejazdu. Źle ustawiona retrakcja to najczęstsza przyczyna „pajęczyn” (stringingu) między elementami wydruku.
Najpierw zalecenia producenta filamentu. Każdy producent ma własne receptury i podaje własne parametry – temperaturę dyszy, stołu i komory, suszenie, chłodzenie. Nawet ten sam materiał (np. PETG) od dwóch producentów może wymagać innych ustawień. Wartości w tym poradniku traktuj jako punkt startowy: w pierwszej kolejności sprawdź kartę techniczną (TDS) i etykietę szpuli, a gdy czegoś brakuje – napisz do producenta filamentu po wytyczne.
Najważniejsze parametry retrakcji
- Długość – o ile milimetrów filament jest cofany.
- Prędkość – jak szybko ekstruder cofa i podaje filament.
- Z-hop – podniesienie dyszy przy przejeździe, żeby nie zahaczała o wydruk.
- Wipe / coasting – wycieranie dyszy lub wcześniejsze wyłączenie ekstruzji przed końcem ścieżki.
Wartości startowe
- Direct drive (ekstruder na głowicy): długość zwykle 0,4–1,5 mm, prędkość ok. 30–45 mm/s.
- Bowden (ekstruder na ramie, filament w rurce): długość zwykle 3–6 mm, prędkość ok. 35–50 mm/s.
To punkty wyjścia – dokładną wartość dobiera się testem, bo zależy od hotendu, filamentu i temperatury.
Jak dobrać retrakcję krok po kroku
- Najpierw ustaw właściwą temperaturę (zbyt wysoka zwiększa wyciek – zobacz tabelę temperatur) i pressure advance.
- Wydrukuj test retrakcji (w Orca Slicer: Kalibracja → Test retrakcji), który zmienia długość co kilka warstw.
- Wybierz najmniejszą długość, przy której nitki znikają.
- Prędkość zmieniaj dopiero, gdy sama długość nie wystarcza.
Najczęstsze błędy
- Za duża retrakcja – filament mięknie w strefie przejściowej i może zatkać hotend; pojawiają się też dziury na początku ścieżek.
- Wilgotny filament – żadna retrakcja nie usunie nitek z mokrego PETG czy nylonu. Najpierw wysusz filament.
- Zużyta lub nieszczelna dysza – wyciek mimo dobrych ustawień często oznacza problem mechaniczny.
Retrakcja a materiał
PLA zwykle drukuje się czysto przy krótkiej retrakcji. PETG jest bardziej „ciągnący” – pomaga niższa temperatura i suchy filament. TPU wymaga bardzo małej retrakcji lub jej wyłączenia, bo elastyczny filament łatwo się zakleszcza. Więcej typowych problemów opisujemy w artykule błędy w druku 3D.
W drukarkach Revon profile z pakietu Revo dla Orca Slicer mają już dobrane ustawienia retrakcji dla głównych materiałów.